سطح های آموزش غواصی CMAS بشناسید ؟
تا به حال تصور کردهاید که بتوانید مانند یک فضانورد، اما در سیاره خودمان، در محیطی بیوزن شناور شوید؟ دنیای زیر آب، آخرین مرز ناشناختهای است که در دسترس ماست. اما ورود به این دنیای آبی و اسرارآمیز، نیازمند کلیدی است که امنیت و دانش شما را تضمین کند. در میان سیستمهای آموزشی مختلف در دنیا، سطوح آموزش غواصی CMAS (کنفدراسیون جهانی فعالیتهای زیر آب) به عنوان “استاندارد طلایی” و علمیترین روش یادگیری غواصی شناخته میشود.
اگر به دنبال یادگیری غواصی به روشی اصولی، دقیق و با مدرکی هستید که امضای “ژاک ایو کوستو” (پدر غواصی جهان) پای اعتبار آن است، جای درستی آمدهاید. در این جا ، ما قصد داریم تمام لایههای پنهان و آشکار سطوح آموزش غواصی CMAS را بررسی کنیم. از اولین تنفس زیر آب در دوره تک ستاره تا رهبری گروههای غواصی در دوره سه ستاره؛ این نقشه راه شماست
CMAS چیست و چرا "مادر غواصی جهان" نامیده میشود؟
CMAS (کنفدراسیون جهانی فعالیتهای زیرآبی) نخستین سازمان بینمللی است که در سال ۱۹۵۹ توسط افسانهای مانند ژاک ایو کوستو بنیان نهاده شد. دلیل لقب “مادر غواصی جهان” برای آن، نقش بیهمتایش در پایهگذاری و استانداردسازی آموزش غواصی مدرن در سطح جهانی است. این کنفدراسیون تنها به غواصی تفریحی محدود نمیشود، بلکه چتری برای تمامی فعالیتهای زیرآبی از جمله غواصی ورزشی، علمی و باستانشناسی است و بهعنوان نهاد حاکمیتی این ورزش از سوی کمیته بینالمللی المپیک به رسمیت شناخته شدهاست.
اگرچه امروزه سیستمهای تجاری مانند PADI از نظر شمار غواصان و گستردگی مراکز پیشی گرفتهاند، اما CMAS از جایگاه تاریخی و اعتبار بنیادینی برخوردار است که آن را به عنوان مرجع و الهامبخش اصلی همه نظامهای آموزشی غواصی در جهان متمایز میکند. در ایران نیز فدراسیون غواصی و نجات غریق زیر نظر این کنفدراسیون فعالیت میکند و گواهینامههای آن بهویژه در حوزه غواصی ورزشی و فنی دارای اعتبار بینالمللی است.
ساختار ستارهای؛ قلب تپنده سطوح آموزش غواصی CMAS
بسیار شفاف و به دور از نامهای پیچیده تبلیغاتی است. اینجا همه چیز با “ستاره” سنجیده میشود. هر ستاره نشاندهنده سطح مهارت، دانش و مسئولیتپذیری شماست. بیایید این سطوح را کالبدشکافی کنیم.
۱. غواص تک ستاره (One Star Diver) – دروازه ورود
در سایر سیستمهاست، اما با سختگیریهای شیرین و اصول ایمنی بالاتر.
هدف دوره: تبدیل یک فرد مبتدی به غواصی که میتواند به طور ایمن و صحیح از تجهیزات اسکوبا (SCUBA) استفاده کند.
آنچه میآموزید:
تئوری: آشنایی با فیزیک آب، قانون بویل (رابطه فشار و حجم)، علائم ارتباطی زیر آب و شناخت تجهیزات.
استخر: یادگیری مهارتهای پایه مثل تخلیه آب ماسک، کنترل بویانسی (شناوری خنثی) و فین زدن صحیح.
آبهای آزاد: انجام حداقل ۵ غواصی در دریا برای پیادهسازی مهارتها.
صلاحیت نهایی: شما مجاز هستید تا عمق ۲۰ متری، همراه با یک غواص با درجه بالاتر (سه ستاره یا مربی) غواصی کنید. در سطوح آموزش غواصی CMAS، ایمنی در سطح یک حرف اول را میزند.
۲. غواص دو ستاره (Two Star Diver) – استقلال و ماجراجویی
مشخص میشود. برخلاف بسیاری از سیستمها که دورههای پیشرفته و نجات را جدا میکنند، در سطوح آموزش غواصی CMAS، غواص دو ستاره ترکیبی از یک غواص پیشرفته و یک غواص امدادگر است.
هدف دوره: تربیت غواصی که بتواند با غواص همسطح خود غواصی کند و در شرایط مختلف دریایی دوام بیاورد.
مهارتهای کلیدی:
✅ جهتیابی (Navigation): استفاده از قطبنما و عوارض طبیعی برای پیدا کردن مسیر زیر آب.
✅ غواصی عمیق: افزایش عمق مجاز به ۳۰ تا ۴۰ متر (بسته به قوانین فدراسیون ملی).
✅ نجات و کمکهای اولیه: یکی از مهمترین بخشهای این سطح، یادگیری نجات غواص مصدوم و احیای قلبی ریوی (CPR) است.
۳. غواص سه ستاره (Three Star Diver) – فرمانده میدان
هدف دوره: تربیت یک لیدر (Dive Leader) که بتواند گروهی از غواصان (تک ستاره و دو ستاره) را هدایت و مدیریت کند.
مهارتها:
✅ مدیریت قایق غواصی و انتخاب سایت مناسب.
✅ شناخت کامل جداول برداشت فشار (Decompression Tables).
✅ مدیریت بحران و حوادث دریایی.
مسئولیت: یک غواص سه ستاره دست راست مربی است و میتواند در آموزشهای عملی و تئوری به مربیان کمک کند. رسیدن به این سطح نیازمند تجربه بالا (معمولاً بیش از ۵۰ دایو ثبت شده) است
۴. غواص چهار ستاره (Four Star Diver) – سطح افتخاری
این سطح یک دوره آموزشی نیست، بلکه یک نشان افتخار است. این درجه به غواصان سه ستارهای اعطا میشود که سالها فعالیت مستمر داشتهاند و خدمات ارزندهای به فدراسیون ملی یا جامعه غواصی ارائه کردهاند.
مسیر مربیگری در سطوح آموزش غواصی CMAS
مسیر مربیگری CMAS
فدراسیون جهانی فعالیتهای زیرآبی
| سطح | عنوان | پیشنیازهای کلی | وظایف و اختیارات کلیدی | مسیر بعدی (ارتقاء) |
|---|---|---|---|---|
| سطح ۱ | مربی ستاره یک (مربی مقدماتی) | • مدرک: CMAS دو ستاره یا معادل • ۶۰ غوص ثبتشده • حداقل ۱۸ سال • گواهی کمکهای اولیه | • آموزش غواصان مبتدی • آموزش در استخر و محیطهای محدود • کمک به مربیان ارشد | • گذراندن دوره مربی ستاره دو • افزایش تجربه تدریس |
| سطح ۲ | مربی ستاره دو (مربی آب آزاد) | • مدرک: مربی ستاره یک • حداقل ۱ سال سابقه تدریس • ۱۰۰ غوص ثبتشده • گواهی پزشکی معتبر | • آموزش مستقل دورههای تفریحی تا سطح دو ستاره • آموزش مهارتهای تخصصی مقدماتی • هدایت تورهای غواصی | • گذراندن دوره مربی ستاره سه • دریافت تخصصهای پیشرفته |
| سطح ۳ | مربی ستاره سه (مربی ارشد) | • مدرک: مربی ستاره دو • ۲-۳ سال سابقه تدریس موفق • ۲۵۰+ غوص ثبتشده • مدارک تخصصی پیشرفته | • آموزش تمام سطوح تفریحی تا سه ستاره • آموزش مربیان سطوح پایینتر • طراحی دورههای تخصصی • مسئولیتهای مدیریتی | • دورههای داور ملی/بینالمللی • حرکت به سمت مربی ستاره چهار • مربیگری فنی |
| سطح ۴ | مربی ستاره چهار (مربی بینالمللی) | • مدرک: مربی ستاره سه • سابقه درخشان در مدیریت و آموزش • نقش کلیدی در توسعه آموزش | • بالاترین سطح آموزش در CMAS • توسعه برنامههای درسی • آموزش و ارزیابی مربیان ستاره سه • نماینده فنی ارشد | • انتصاب در کمیتههای فنی بینالمللی • فعالیت به عنوان ممبین بینالمللی |
مقایسه سطوح آموزش غواصی CMAS با سیستم PADI
سازمان CMAS یک فدراسیون غیرانتفاعی و ورزشی است که بر پایههای فنی، مهارتهای ورزشی و استقلال نسبی غواص تأکید دارد. آموزش در این سیستم معمولاً مقرونبهصرفهتر بوده و با ساختاری مرحلهای (ستارهای) ارائه میشود که مهارتهای پایه را به شکلی عمیق و سختگیرانهتر تقویت میکند. این گواهینامهها بهویژه در اروپا و در میان غواصان فنی شناختهشدهتر هستند.
در مقابل، PADI یک سیستم تجاری-آموزشی جهانی است که اولویت اصلی آن استانداردسازی، دسترسی آسان و ارائه تجربهای لذتبخش و ایمن از غواصی تفریحی است. این سیستم با انعطافپذیری بالا، مراکز بسیار گسترده و دورههای متنوع تخصصی، مدارکی را صادر میکند که تقریباً در تمامی مراکز غواصی تفریحی جهان بهعنوان استانداردی آشنا پذیرفته شدهاند. انتخاب نهایی اغلب به اهداف شخصی (مهارتمحور در مقابل تجربهمحور)، محل زندگی و بودجه بستگی دارد.
تجهیزات مورد نیاز؛ آیا باید همه چیز را بخریم؟
نیازی به خرید تجهیزات گرانقیمت نیست.
کلوپهای غواصی معمولاً تجهیزات اصلی (تیرک، بی سی دی، رگلاتور) را در اختیار شما قرار میدهند. اما داشتن تجهیزات شخصی زیر (معروف به ست ABC) توصیه میشود:
✅ ماسک: پنجره شما به دنیای زیر آب. باید فیت صورت باشد.
✅ اسنورکل: لوله تنفسی برای سطح آب.
✅ فین (باله): موتور محرک شما در آب.
پیشنیازهای شرکت در دورههای CMAS
پیشنیازهای شرکت در دورههای CMAS شامل حداقل سن ۱۲ تا ۱۴ سال، ارائه گواهی سلامت پزشکی معتبر، مهارت کافی در شنا، گذراندن دورههای مقدماتی به ترتیب و پرداخت هزینههای ثبتنام و آموزش است.
| شرط | توضیحات |
|---|---|
| سن | حداقل ۱۴ سال برای دوره بزرگسالان (دورههای کودکان با نام دلفین برنزی، نقرهای و طلایی وجود دارد) |
| سلامت | سلامت قلبی و تنفسی عدم پارگی پرده گوش |
| شنا | لازم نیست قهرمان المپیک باشید! اما باید بتوانید ۲۰۰ متر شنا کنید و روی آب شناور بمانید “راحتی در آب، کلید موفقیت در سطوح آموزش غواصی CMAS است” |
چرا مدرک CMAS در ایران محبوب است؟
ایران با برخورداری از سواحل گسترده در خلیج فارس و دریای خزر، از پتانسیل بالایی در زمینه غواصی برخوردار است و فدراسیون نجات غریق و غواصی جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضو رسمی CMAS (کنفدراسیون جهانی فعالیتهای زیرآبی)، مدارک معتبر و رسمی این فدراسیون را با هولوگرام امن صادر میکند. این رسمیت، امکان معادلسازی مدرک برای استخدام در ارگانهای دولتی و نظامی را فراهم آورده و همچنین هزینههای شرکت در دورههای آموزش غواصی CMAS در ایران، به دلیل حذف نرخ ارز و هزینههای بینالمللی، در مقایسه با دورههای مشابه خارجی به مراتب مقرونبهصرفهتر است.
کلام آخر در خصوص سطح های آموزش غواصی CMAS
غواصی PADI تنها یک دوره آموزشی نیست؛
زندگی بر روی خشکی ممکن است تکراری شود، اما دریای بیکران هرگز چنین نیست. با توجه به اینکه اقیانوسها بیش از ۷۰ درصد کره زمین را تشکیل میدهند، اگر مهارت غواصی نداشته باشید، گویی تنها در محدودهای کوچک و ۳۰ درصدی از خانه خود زندگی میکنید. پیمودن گامبهگام سطوح آموزش غواصی CMAS نه تنها یک مهارت ورزشی ارزشمند به شما میبخشد.
بلکه در رشد شخصیت شما نیز نقش بسزایی دارد و میتواند شما را به فردی صبورتر، دقیقتر و شجاعتر تبدیل کند. چه آرزوی تجربه آرامش اعماق صخرههای مرجانی کیش را در سر داشته باشید و چه هیجان کشف کشتیهای غرق شده را، استانداردهای بینالمللی CMAS همراهی امن و مطمئن برای شما خواهند بود. اکنون زمان آن رسیده تا با کنار گذاشتن ترسها، به جامعه غواصان حرفهای و نخبگان دنیای زیر آب بپیوندید.
آیا آمادهاید اولین نفس خود را در دنیای زیر آب بکشید؟
همین امروز برای مشاوره رایگان، اطلاع از هزینهها و ثبتنام در نزدیکترین دوره غواصی CMAS با ما تماس بگیرید. ما در کنار شما هستیم تا ایمنترین و لذتبخشترین تجربه زندگیتان را بسازید.
سوالات متداول
غواص ۱ ستاره (۱ Star Diver): سطح مقدماتی. غواص ۲ ستاره (۲ Star Diver): سطح پیشرفته و باتجربه. غواص ۳ ستاره (۳ Star Diver): سطح رهبر و دایو مستر. غواص ۴ ستاره (۴ Star Diver): سطح بسیار بالای مهارتی و مدیریتی (معمولاً افتخاری یا پروژهمحور).
این دوره معادل Open Water است. شما یاد میگیرید چگونه به صورت ایمن غواصی کنید. عمق مجاز: معمولاً ۲۰ متر. شرط: باید حتماً با یک غواص با تجربه (ترجیحاً دو ستاره یا بالاتر) غواصی کنید.
این مهمترین تفاوت است! دوره دو ستاره CMAS بسیار جامعتر از Advanced PADI است. در سیستم CMAS، دوره ۲ ستاره ترکیبی از غواصی پیشرفته + امداد و نجات (Rescue) و گاهی جهتیابی پیشرفته است. به همین دلیل این دوره سختتر و طولانیتر است اما خروجی آن غواصی بسیار مستقلتر و ماهرتر است.
بله. CMAS یک سازمان جهانی است و در تمام دنیا شناخته شده است. شما با کارت یک ستاره CMAS میتوانید در هر کلوپ غواصی در دنیا (حتی کلوپهای PADI) تجهیزات بگیرید و غواصی کنید.
تا حدودی بله. فلسفه CMAS (که ریشه فرانسوی/اروپایی دارد) بیشتر بر پایه آمادگی جسمانی و استقلال غواص است. در دورههای CMAS معمولاً تمرینات شنا و فیزیک غواصی کمی جدیتر از سیستمهای تفریحی آمریکایی (مثل PADI) گرفته میشود.
خیر، مدارک غواصی CMAS مادامالعمر هستند. اما مانند سایر سیستمها، اگر مدت طولانی غواصی نکنید، باید یک جلسه مرور مهارت (Check Dive) انجام دهید.
حداقل سن ۱۴ سال. توانایی شنای خوب (معمولاً تستهای شنا در CMAS کمی سختتر گرفته میشود). سلامت پزشکی تایید شده.